نگران گسترش تب دنگی در کشور باشیم؟ - کنترل این بیماری فقط وظیفه وزارت بهداشت نیست

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از همشهری - پروانه بندپی: مسئولان می گویند پشه آئدس ناقل تب دنگی در بخش های وسیعی از نوار شمالی و جنوبی کشور استقرار یافته است. آمارهای وزارت بهداشت از افزایش نگران کننده موارد ابتلا حکایت دارد. تنها در سه ماهه اول امسال، ۸۶۸ مورد تب دنگی در کشور ثبت شده که بیشتر آن ها در چابهار و کنارک بوده اند. آمار مبتلایان در این دو شهر نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۴ برابر و موارد بستری بیش از ۱۸ برابر افزایش یافته است. موضوعی که زنگ خطر گسترش انتقال محلی بیماری به سایر مناطق مستعد را به صدا درآورده است.

آئدس مرز جغرافیایی نمی شناسد

تب دنگی، یک بیماری ویروسی است که از طریق گزش «پشه آئدس» آلوده به انسان منتقل می شود. این پشه ابتدا به ویروس آلوده می شود و سپس با نیش زدن انسان، بیماری را انتقال می دهد. پشه آئدس از سال ۱۳۹۸ در ایران شناسایی شده و تب دنگی در کشور بیماری نسبتاً جدیدی است، اما در کشورهایی مانند پاکستان و هند سال ها است وجود دارد و در بسیاری از نقاط جهان هم گسترش یافته است.

متخصصان تأکید می کنند که مهار این بیماری فقط با اقدامات وزارت بهداشت ممکن نیست و به مشارکت مردم، دستگاه های اجرایی و یک نظام مراقبت حشره شناسی قوی نیاز دارد. دکتر آمیتیس رمضانی، متخصص بیماری های عفونی و رئیس انجمن علمی متخصصین بیماری های عفونی کشور به همشهری آنلاین می گوید: «پشه های آئدس مرز جغرافیایی نمی شناسند و به همین دلیل، مقابله با بیماری هایی که از طریق پشه منتقل می شوند، کار ساده ای نیست. این حشره به تدریج تکثیر می شود و هرچه جمعیت آن افزایش پیدا کند، محدوده استقرارش هم گسترده تر خواهد شد.»

دکتر رمضانی می گوید: «برای کنترل این بیماری به یک نظام مراقبت حشره شناسی قوی نیاز داریم؛ یعنی باید جمعیت این پشه، تکثیر و انتشار آن کنترل شود. تا زمانی که این چرخه ادامه داشته باشد، انتقال بیماری هم ادامه خواهد داشت.»

کنترل تب دنگی فقط وظیفه وزارت بهداشت نیست

به گفته رئیس انجمن علمی متخصصین بیماری های عفونی کشور، «کنترل تب دنگی فقط بر عهده وزارت بهداشت یا مراکز درمانی نیست؛ هم مردم، هم سازمان حفاظت محیط زیست، هم وزارت بهداشت و هم سایر دستگاه های مسئول باید در کنترل این بیماری مشارکت کنند. بدون همکاری، مهار تب دنگی امکان پذیر نیست. چون شرایط زندگی این پشه طوری است که کنترل آن را دشوار می کند.»

رمضانی ادامه می دهد: «برخلاف بسیاری از پشه های معمولی، پشه آئدس فقط شب ها نمی گزد و خون خواری نمی کند. بلکه در طول روز هم انسان را نیش می زند. به همین دلیل، افرادی که در طول روز در محل کار، فضای باز یا خارج از منزل حضور دارند، در معرض گزش این پشه قرار دارند.»

این پزشک می گوید: «این پشه برای تخم گذاری فقط به مقدار کمی آب راکد نیاز دارد؛ آب جمع شده زیر گلدان، ظرف آب حیوانات، آب داخل یک قوطی کنسرو یا هر ظرف کوچکی که مقدار کمی آب در آن باقی مانده باشد، می تواند به محل رشد لاروهای پشه تبدیل شود. به همین دلیل، بهسازی محیط و از بین بردن محل های تجمع آب، نقش بسیار مهمی در کنترل بیماری دارد.»

برنامه های مقابله باید هدفمند باشند

رئیس انجمن متخصصین بیماری های عفونی کشور درباره نحوه کنترل آئدس می گوید: «هر زمان که مشخص شود این پشه وارد یک شهرستان یا منطقه جدید شده، باید بلافاصله اقدامات کنترلی آغاز شود. این اقدامات شامل بهسازی محیط، مه پاشی هدفمند و شناسایی، پایش و بهسازی محیط به صورت خانه به خانه تا شعاع ۵۰۰ متری محل شناسایی اولین کلونی پشه است تا از گسترش آن به مناطق و شهرهای مجاور جلوگیری شود. درضمن تیم های حشره شناسی باید به طور مستمر هر مورد مشاهده پشه ناقل را رصد کنند و به محض شناسایی آن، اقدامات کنترلی مخصوصا در مبادی ورودی مناطق، برای جلوگیری از انتشار پشه به شهرها، مناطق و روستاهای مجاور اجرا شود.»

رمضانی اضافه می کند: «همه این روش ها در حال حاضر در کشور اجرا می شود، اما آگاهی عمومی درباره این پشه باید بسیار بیشتر از وضعیت فعلی باشد؛ به ویژه در مناطقی که آلودگی بیشتر است. در حال حاضر، هم موارد انتقال بومی و هم موارد وارداتی بیماری را در کشور داریم. ممکن است پشه آلوده در همان منطقه فردی را نیش زده باشد و انتقال بومی رخ داده باشد، یا فردی از کشوری مثل پاکستان وارد ایران شده و علائم بیماری پس از ورود ظاهر شده باشد. البته در مناطقی مانند چابهار، موارد انتقال بومی بیشتر دیده می شود.»

توصیه های مهم به مردم برای مقابله با آئدس

این متخصص بیماری های عفونی درباره نحوه مقابله با پشه های آئدس توضیح می دهد: «مردم باید با شکل آئدس آشنا شوند و بدانند چطور از ورود آنها به خانه جلوگیری کنند. به خصوص در مناطقی که آلودگی وجود دارد، توری پنجره ها باید کاملاً سالم باشد و هیچ سوراخ یا پارگی نداشته باشد تا پشه نتواند وارد منزل شود. این موضوع درباره درها و پنجره ها اهمیت زیادی دارد. همچنین باید به محل هایی که آب راکد در آنها جمع می شود، توجه بیشتری داشت؛ مثلاً آب زیر گلدان ها، ظرفی که برای جمع شدن آب زیر کولرهای گازی استفاده می شود یا هر محل دیگری که آب در آن باقی می ماند، باید مرتب تخلیه شود تا به محل رشد لارو پشه (نوزاد پشه) تبدیل نشود.»

رمضانی تاکید می کند: «لاستیک های فرسوده، ظروف و وسایل مستعملی که در طبیعت یا گوشه حیاط و محوطه خانه ها رها می شوند و داخل آنها آب جمع می شود، از بهترین محل ها برای تکثیر و رشد این پشه هستند. مهم ترین اقدام، از بین بردن شرایطی است که محیط را برای تکثیر پشه مساعد می کند.»

چه کسانی به پزشک مراجعه کنند؟

درباره زمان و اهمیت مراجعه مبتلایان به پزشک، رمضانی تاکید می کند که «اگر فردی دچار علائمی مثل تب، سردرد، درد پشت چشم، کبودی های پوستی یا خونریزی شود و در منطقه ای زندگی کند که از نظر اپیدمیولوژیک بیماری در آن شایع است، باید سریع و بدون تأخیر به مراکز درمانی مراجعه کند.»

رئیس انجمن متخصصین بیماری های عفونی کشور هشدار می دهد: «اگر فرد مبتلا به موقع شناسایی، بستری و ایزوله نشود، هم ممکن است وارد مرحله دنگی شدید شود که می تواند کُشنده باشد و هم خطر انتقال بیماری افزایش پیدا می کند. چون اگر پشه ای که هنوز آلوده نیست، فرد بیمار را نیش بزند، خود آن پشه هم به ویروس آلوده می شود و می تواند به راحتی افراد دیگری را هم مبتلا کند.»

این متخصص بیماری های عفونی می گوید: «شناسایی سریع بیمار برای ما اهمیت بسیار زیادی دارد. فرد مبتلا باید در شرایطی قرار بگیرد که هیچ پشه ای به او دسترسی نداشته باشد تا پشه ها هم آلوده نشوند. صرف وجود پشه آئدس مهم است، اما موضوع خطرناک تر زمانی است که این پشه به ویروس آلوده شود. در آن صورت، بیماری می تواند به شهرهای دیگر هم گسترش پیدا کند و در آن مناطق هم مستقر شود.»

تب دنگی در کشور کنترل خواهد شد؟

آیا روند گسترش تب دنگی در کشور متوقف خواهد شد یا ادامه خواهد یافت؟ رمضانی در این رابطه پاسخ می دهد: «نمی توان گفت که روند گسترش دنگی کاملاً متوقف خواهد شد. همان طور که در بسیاری از کشورهای دنیا هم شاهد گسترش این بیماری هستیم. اما اگر همه این اقدامات از جمله مشارکت مردم، فعالیت های وزارت بهداشت، بهسازی محیط، همکاری خانواده ها و جمع آوری لاستیک های فرسوده، ظروف مستعمل و زباله هایی که محل تجمع آب هستند، با مشارکت همگانی انجام شود، می توان سرعت انتشار و استقرار بیماری را تا حد زیادی کاهش داد.»

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین