حذف کنکور هم فایده ندارد؛ بی عدالتی از مدرسه آغاز می شود - رواج آموزش خصوصی با کیفیت پایین مدارس دولتی

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - حذف کنکور سال هاست به عنوان راهی برای تغییر نظام پذیرش دانشگاه مطرح می شود، اما از نگاه علی اصغر سعیدی، حذف آزمون سراسری الزاماً به معنای برقراری عدالت آموزشی نیست؛ چراکه اگر کیفیت مدارس همچنان نابرابر باشد، نابرابری از مرحله کنکور به مرحله مدرسه منتقل خواهد شد.

این جامعه شناس معتقد است اگر به جای آزمون سراسری، نمرات مدرسه و سوابق تحصیلی معیار اصلی پذیرش شوند، اما کیفیت مدارس همچنان نابرابر باقی بماند، دانش آموزانی که در مدارس برخوردارتر تحصیل می کنند همچنان از امکانات بیشتری برای کسب نمرات بهتر برخوردار خواهند بود.

به گفته او، اصلاح نظام پذیرش دانشگاه زمانی می تواند به کاهش نابرابری منجر شود که همزمان با بهبود کیفیت و کاهش تفاوت میان مدارس همراه باشد.

این جامعه شناس اقتصادی می گوید اگر مدارس دولتی بتوانند بدون نیاز به آموزش خصوصی، دانش آموزان مستعد را تا سطح رقابت برای ورود به دانشگاه های برتر آماده کنند، نقش درآمد خانواده در موفقیت تحصیلی کاهش می یابد. اما هنگامی که کیفیت آموزش عمومی پایین یا به شدت نابرابر باشد، خانواده ها ناچار می شوند کمبودهای مدرسه را از طریق بازار خصوصی آموزش جبران کنند.

به اعتقاد او، در چنین شرایطی هرچه توان اقتصادی خانواده بیشتر باشد، امکان جبران ضعف آموزش رسمی نیز بیشتر می شود. بنابراین کاهش کیفیت آموزش عمومی می تواند مستقیماً به افزایش نقش طبقه اجتماعی و درآمد در موفقیت تحصیلی منجر شود.

سعیدی درباره تغییر سهم آزمون های نهایی و آزمون سراسری نیز تأکید می کند که این تغییر به تنهایی کافی نیست. از دیدگاه جامعه شناختی، نابرابری اقتصادی خانواده به تفاوت در محل سکونت، کیفیت مدرسه، سرمایه فرهنگی و دسترسی به منابع آموزشی منجر می شود. این تفاوت ها بر میزان و کیفیت یادگیری دانش آموز اثر می گذارند.

سپس امکان استفاده از آموزش خصوصی و آمادگی برای آزمون نیز به این تفاوت افزوده می شود. نتیجه آن نابرابری در نمرات مدرسه و کنکور و سپس نابرابری در ورود به دانشگاه های دولتی و رشته های پرمتقاضی است.

در ادامه نیز فارغ التحصیلان دانشگاه های برتر معمولاً فرصت های شغلی و درآمدی بیشتری پیدا می کنند و به این ترتیب بخشی از نابرابری اقتصادی در نسل بعد نیز بازتولید می شود.

سعیدی بر این اساس تأکید دارد هر سیاستی که هدف آن افزایش عدالت در دسترسی به آموزش عالی باشد، علاوه بر اصلاح شیوه پذیرش دانشگاه باید به کیفیت آموزش عمومی، کاهش فاصله میان مدارس و بهبود وضعیت اقتصادی خانواده های کم درآمد نیز توجه کند.

متن کامل گفت وگو را اینجا بخوانید.