(مرد که گریه نمی کند) چه بلایی سر احساسات کودکان می آورد؟ - هشدار روانشناس درمورد بزرگسالانی که پشت نقاب بی احساسی پنهان می شوند

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین -  عاطفه عربی، روانشناس در گفت وگو با ایسنا، در این باره که الگوهای رفتاری دوران کودکی (مانند مخفی کردن احساسات برای حفظ آرامش خانواده) تا حدی ما را مستعد ذخیره کردن استرس های پنهان در بزرگسالی می کند، گفت: کودکانی که در محیط های سرد، بی اعتنا (اصطلاحا محیط های یخچالی)، پرتنش، پر از فشار، تعارض و خشونت بزرگ شده اند یا والدینی داشته اند که پاسخگو، حمایتی و امن نبودند، به شدت آسیب پذیرند. همچنین در خانواده هایی که تربیت با بی ثباتی عاطفی همراه است و والدین براساس حال درونی متغیر خودشان با کودک رفتار می کنند، بچه نمی تواند رفتارهای آینده را پیش بینی کند. در محیط های سرکوبگر نیز با جملاتی مثل «مرد که گریه نمی کنه» یا «مگر زخم شمشیر خوردی که گریه می کنی؟»، احساسات کودک نادیده گرفته و سرکوب می شود.

وی ادامه داد: این تجارب باعث شکل گیری سبک دلبستگی ناایمن و اجتنابی می شود، در نتیجه این افراد در بزرگسالی احساسات خود را انکار می کنند، هوش هیجانی و مهارت های ارتباطی شان افت می کند و نزدیکی عاطفی در آن ها خاموش می شود. فرد برای محافظت از خود و جلوگیری از تجربه شرم، طرد و دعوا از احساساتش فاصله می گیرد و آن ها را سرکوب می کند، اما از آنجا که هیجان از بین نمی رود و از حالتی به حالت دیگر تبدیل می شود، سرانجام در جایی خودش را نشان خواهد داد.

وی اضافه کرد: این سازوکارها باعث می شود فرد بیش از حد سرد، خشک، بی احساس و بیش ازحد منطقی به نظر برسد و دست به عقلانی سازی بزند، به طوری که گویی هیچ چیز او را تکان نمی دهد. در برخی موارد نیز ممکن است فرد دچار بی حسی کامل هیجانی شود، سطح همدلی اش به شدت کاهش یابد یا حتی زمینه ساز بروز رفتارهای خودشیفته، ضداجتماعی و مشکلات جدی در تنظیم هیجان شود.

این روانشناس با تاکید بر اینکه ماندن طولانی مدت زیر این فشارها فرد را در معرض استرس مزمن، خستگی و فرسودگی قرار می دهد، خاطرنشان کرد: وقتی فرد برای مدتی طولانی تحت چنین فشاری بماند، تمرکزش مدام روی تهدیدها قرار می گیرد و ظرفیت احساسات و تاب آوری هیجانی اش کاهش می یابد. علاوه بر این، تفاوت های فرهنگی و یادگیری اجتماعی نیز نقش پررنگی دارند، هر چقدر کمتر کودکان را به ابراز احساسات و هیجانات تشویق کنیم، این مهارت ها را کمتر یاد می گیرند، از این رو لازم است مهارت های هیجانی مناسب را برای این افراد در نظر بگیریم و روی ارتقای آن ها کار کنیم.

وی در خصوص این که خانواده نخستین بستر مواجهه ما با سبک های فرزندپروری است، اظهار کرد: ما در کنار ویژگی های منش و زیستی ذاتی مان، الگوهایی را نیز از خانواده دریافت می کنیم که در لایه های ناهوشیار شخصی و جمعی مان رسوخ می کنند. در فرایند یادگیری مشاهده ای اگر کودک ببیند که سرکوب هیجانات و احساسات از سوی اطرافیان مورد تشویق یا تایید قرار می گیرد به اشتباه می پندارد که این رفتار، روش درست زیستن است.

وی در پایان گفت: چنین افرادی در بزرگسالی به «نقاب هیجانی» تبدیل می شوند، وضعیتی که پیامدهای نامطلوبی همچون کاهش عزت نفس و اعتمادبه نفس، ضعف در مهارت های فردی و اجتماعی و پناه بردن به «کارزدگی» برای فرار از واقعیت را در پی دارد. در نهایت، این افراد به دلیل تجربه محرومیت هیجانی، در درک احساسات دیگران و همدلی با آن ها نیز دچار مشکل می شوند.