سه سناریو درمورد آینده ایران و آمریکا - از جنگ دوباره تا شدید شدن فشارهای اقتصادی

به گزارش سرویس بین الملل خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - خبرآنلاین- مهسا مژدهی: عدم دستیابی ایران و ایالات متحده به یک توافق پایدار و جامع دیپلماتیک، بار دیگر ابهامات فراوانی را در سطح منطقه و عرصه بین الملل ایجاد کرده است. در پی این بن بست، گمانه زنی های فراوانی در خصوص احتمال وقوع یک درگیری فراگیر نظامی یا تشدید کم سابقه فشارهای اقتصادی مطرح شده است. در این میان سه پیشبینی بیش از همه در میان ناظران مطرح است. برخی از نآنان معتقدند ادامه روند فعلی می تواند به جنگی دوباره بی انجامد. برخی دیگر می گویند ایالات متحده در ادامه با تنگ تر کردن حلقه فشار اقتصادی تلاش  می کند تا تهران را وادار به پذیرش شروط خود کند. سناریوی سوم آن است که در کنار فشارهای اقتصادی، برخی از درگیری های پراکنده میان دو کشور بروز کند.

امیدی اندک برای رسیدن به یک توافق

به اعتقاد بسیاری از تحلیل گران درها برای رسیدن به یک توافق امروز کاملا بسته نیست؛ اما گذشت زمان تنها روزنه ای باریک را برای این سناریو باز نگه داشته است. یکی از این تحلیل گران تریتا پارسی است. معاون اجرایی اندیشکده کوئینسی در واشنگتن گفت: همه عوامل حاکی از آن است که احتمال اینکه شاهد دور دیگری از جنگ باشیم خیلی بیشتر است تا اینکه شاهد یک گشایش دیپلماتیک باشیم. او موضوع وقوع جنگ را پررنگ کرده و گفته است: احتمال وقوع دور سوم جنگ را خیلی جدی می دانم. برآیند همه عوامل حاکی از آن است که احتمال اینکه شاهد دور دیگری از جنگ باشیم خیلی بیشتر است تا اینکه شاهد یک گشایش دیپلماتیک باشیم. عوامل مختلفی وجود دارد که مارا به این سمت سوق می دهد.

او افزود: ترامپ دوباره در فضای اطلاعات غلط قرار گرفته، شبیه همان چیزی که در ژانویه و فوریه امسال در آن بود، که آن زمان باور داشت ایران خیلی ضعیف تر از آن چیزی است که هست و فکر می کرد نیازی نیست توافقی بکند چون آنقدر قدرتمند بود که می توانست ایران را به زانو در بیاورد. حتی نزدیکانش هم دوبار علنا اعلام کردند که ترامپ کلافه است چون ایران هنوز تسلیم نشده است. 

در عین حال پارسی در یک گفت وگوی دیگر در روز ۲۹ سپتامبر، شانسی برای ایجاد انعطاف از سوی ترامپ قائل شده و گفته بود: اگر ترامپ تشخیص دهد توافق می تواند پیش از انتخابات سود سیاسی داشته و قیمت بنزین را کاهش دهد، شاید انعطافی متفاوت از هفته های قبل نشان دهد.

بحران محاصره

تریتا پارسی از ناظرانی است که امیدی به برداشته شدن محاصره آمریکا علیه ایران ندارد. او در گفت وگویی ذکر کرده همان چیزهایی که قبلاً در تفاهم نامه وجود داشت، اکنون به عنوان خواسته هایی ارائه می شوند که باید در شش یا هفت روز آینده محقق شوند، سپس تنگه باز خواهد شد، اما این البته نیازمند این نیز خواهد بود که محاصره برداشته شود.  و اینجاست که فکر می کنم در نهایت، این به جایی نخواهد رسید؛ چون ترامپ روشن کرده است که به هر حال محاصره را برنخواهد داشت.

به اعتقاد او ترامپ  فکر می کند که محاصره واقعاً ایرانی ها را تحت فشار قرار داده است و اگر آن را بردارد، به ایرانی ها اجازه می دهد میلیون ها دلار از فروش نفت به دست آورند و در نتیجه، بتوانند خود را بازسازی کنند. در حالی که او در حال حاضر فکر می کند که در مسیر اساساً خرد کردن ایران قرار دارد.

جنگ فرسایشی

وقوع یک جنگ فرسایشی و عدم دستیابی به صلح از نگرانی هایی است که در ماه های گذشته بارها عنوان شده است.

 علی واعظ، مدیر پروژه ایران و قائم مقام بخش خاورمیانه و شمال آفریقای گروه بین المللی بحران در یادداشتی تحلیلی برای نشریه معتبر فارن افرز نوشت که جنگ میان آمریکا و ایران چه زمانی پایان خواهد یافت؟ مقامات آمریکایی ادعا می کنند که این زمان بسیار نزدیک است؛ چنان که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در شهریورماه اعلام کرد این جنگ بلافاصله پس از انتخابات نوامبر پایان خواهد یافت، چرا که طرف مقابل دیگر تاب ایستادگی نخواهد داشت.

در مقابل، رهبران ایران نیز از نزدیک بودن پایان کارزار سخن می گویند و احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مردادماه تاکید کرد که تهران مجهزترین ارتش تاریخ جهان را به زانو درآورده است.

واعظ در ادامه نوشت: واقعیت ناخوشایند این است که جنگ به نقطه پایان خود نزدیک نیست. دو طرف اصلی این درگیری نمی توانند به اهداف بنیادین خود دست یابند، اما هر دو احساس می کنند با ترکیبی از ابزارهای نظامی و اقتصادی به دستاوردهایی رسیده اند که ادامه نبرد را توجیه پذیر می سازد.

ایالات متحده توانایی براندازی، وادار ساختن ایران به واگذاری برنامه های موشکی و هسته ای، یا توقف حمایت آن از متحدان منطقه ای را ندارد، اما می تواند به فرسایش توان نظامی و محدودسازی اقتصاد ایران ادامه دهد.

در سوی دیگر، ایران نیز قادر نیست تنها ابرقدرت جهان را از خاورمیانه بیرون براند، اما می تواند پایگاه های منطقه ای واشنگتن را هدف قرار دهد، زیرساخت های متحدان آمریکا را بمباران کند و جریان تجارت جهانی را برهم بزند.

حیاتی ترین نکته این است که هر دو کشور منابع کافی برای جنگیدن نامحدود را در اختیار دارند و بر این باورند که چاره ای جز استفاده از آن نخواهند داشت.

واعظ همچنین در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: پیشنهاد ایران در واقع یک بازی «شیر یا خطی» است که در هر دو حالت، ایران برنده و طرف مقابل بازنده است. اگر ترامپ این پیشنهاد را بپذیرد، ایران توافقی را با شرایط مطلوب خود تثبیت می کند. اما اگر او آن را رد کند، تهران می تواند استدلال کند که این واشنگتن است، نه ایران، که مانع دیپلماسی و دستیابی به توافق شده است.

تشدید کنترل شده تنش ها و تحریم هایی که کارساز نیستند

دنیس راس مشاور سابق باراک اوباما در موسسه واشنگتن گفته است:  ایران در نهایت تشدید خواهد کرد، اما این تشدید ممکن است هم زمان با علامتی به میانجی ها برای یافتن راه خروج باشد؛ مسیر محتمل «تشدید کنترل شده همراه با جست وجوی کانال خروج» است. او همچنین در شبکه اجتماعی ایکس نوشته:  فشار فزاینده ایران احتمالاً به تسلیم منجر نمی شود؛ تهران به جای حمله به تأسیسات نفتی خلیج فارس، از نیروهای نیابتی عراقی و حوثی ها برای افزایش فشار استفاده کرده است.

سوزان ملونی هم تا حدودی نظر مشابه دارد. به اعتقاد او در اندیشکده بروکینگز نوشته است: جنگ ایران محدودیت های چتر امنیتی آمریکا در شورای همکاری خلیج فارس را آشکار کرده و برخی دولت های منطقه اکنون بازادغام ایران و تثبیت اقتصادی آن را برای امنیت و رفاه خود ضروری تر می بینند. او در وال استریت ژورنال تاکید کرده راهبرد تداوم فشار و محاصره، مستلزم برنامه ریزی برای «محاصره ای بلندمدت» است؛ کارشناسان نسبت به موفقیت آن تردید دارند و نگران گسترش حملات به زیرساخت انرژی خلیج فارس اند.

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین