عراقچی: میراث علمی پیروز مجتهدزاده سرمایه ای ماندگار برای مطالعات جغرافیای سیاسی ایران است

به گزارش سرویس بین الملل خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - متن پیام سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به این مراسم به شرح زیر است:

«درگذشت استاد فرزانه، جغرافی دان سیاسی برجسته و پژوهشگر نام آشنای ژئوپلیتیک، زنده یاد دکتر پیروز مجتهدزاده، ضایعه ای اندوه بار برای جامعه علمی و دانشگاهی ایران و فقدانی تأثرانگیز برای عرصه اندیشه، پژوهش و مطالعات ناظر بر تاریخ، جغرافیا و هویت ملی ایران است؛ ضایعه ای که یادآور جایگاه ارزشمند دانشورانی است که عمر خویش را در راه شناخت و تبیین ابعاد گوناگون هویت و منافع ملی ایران صرف کرده اند.

دکتر مجتهدزاده از جمله اندیشمندانی بود که بیش از پنج دهه از عمر علمی و حرفه ای خود را وقف پژوهش درباره جغرافیای سیاسی، ژئوپلیتیک، مرزهای بین المللی و جایگاه تاریخی و راهبردی ایران کرد. کارنامه علمی پربار ایشان حاصل سال ها مطالعه، تحقیق، تألیف و تدریس در دانشگاه های ایران و خارج از کشور بود؛ تلاشی مستمر که به غنای ادبیات علمی این حوزه ها افزود و در معرفی ابعاد تاریخی، جغرافیایی و سیاسی مسائل سرزمینی ایران نقشی درخور توجه ایفا کرد.

یکی از برجسته ترین وجوه فعالیت علمی آن استاد فقید، مطالعات گسترده و مستند ایشان درباره خلیج فارس و جایگاه تاریخی و حقوقی جزایر ایرانی ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک بود. او با بهره گیری از اسناد تاریخی، نقشه های جغرافیایی و منابع معتبر، کوشید ابعاد گوناگون این مسائل را در مجامع علمی و عرصه های بین المللی تبیین کند. آثار ارزشمند او در این زمینه، از جمله پژوهش های مربوط به حاکمیت ایران بر جزایر سه گانه، بخشی ماندگار از میراث مطالعاتی جغرافیای سیاسی ایران به شمار می رود و بیانگر اهتمام او به پیوند میان دانش، مسئولیت علمی و پاسداشت منافع ملی کشور است.

البته اهمیت کارنامه علمی دکتر مجتهدزاده به مطالعات خلیج فارس محدود نمی شود. پژوهش های او درباره شکل گیری و تحول مرزهای ایران، تحولات تاریخی و سیاسی منطقه، مناسبات جغرافیا و قدرت و مبانی نظری جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک، افق های متنوعی را پیش روی پژوهشگران و دانشجویان گشود. آثار ایشان درباره مرزهای شرقی ایران، تحولات تاریخی منطقه و رابطه میان جغرافیا و سیاست نیز نشان دهنده کوشش علمی مستمری بود که در آن، شناخت دقیق گذشته با تحلیل واقع بینانه مسائل معاصر پیوند می یافت.

از دیگر جنبه های ارزشمند فعالیت این استاد فقید، حضور مؤثر در عرصه آموزش دانشگاهی و انتقال دانش به نسل های جوان بود. سال ها تدریس، نگارش آثار تخصصی، انتشار مقالات علمی و حضور در نشست ها و مجامع دانشگاهی، بخشی از تلاش او برای توسعه و تعمیق مطالعات جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک بود. تأکید بر دقت مفهومی، استناد به منابع معتبر و کاربرد سنجیده زبان فارسی در بیان مفاهیم تخصصی نیز از ویژگی های رویکرد علمی او به شمار می رفت؛ رویکردی که بر اهمیت بنیان های نظری و روش شناختی در تولید دانش تأکید داشت.

در کنار این میراث علمی، دلبستگی عمیق دکتر مجتهدزاده به ایران و تاریخ و تمدن آن، از ویژگی های برجسته شخصیت فکری و حرفه ای ایشان بود. ایشان در طول فعالیت های خود، مسائل مربوط به هویت تاریخی ایران، نام خلیج فارس و منافع و مصالح ملی کشور را از منظر پژوهشی و با اتکا به استدلال های تاریخی و جغرافیایی دنبال کردند. بهره گیری از ظرفیت دانشگاهی و گفت وگوی علمی برای طرح دیدگاه های خود در محافل بین المللی نیز بخشی از این کوشش مستمر بود؛ کوششی که بر اهمیت دانش، مستندات و استدلال در تبیین مسائل ملی و منطقه ای تأکید می کرد.

بی تردید، ارزش میراث چنین اندیشمندانی تنها در شمار کتاب ها، مقالات و سال های فعالیت علمی آنان خلاصه نمی شود؛ بلکه در پرسش هایی که پیش روی نسل های بعد قرار می دهند، در افقی که برای پژوهش می گشایند و در تأثیری که بر رشد و بالندگی رشته های علمی بر جای می گذارند نیز تجلی می یابد. از این منظر، آثار و اندیشه های دکتر مجتهدزاده سرمایه ای علمی برای پژوهشگران جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک ایران است و تداوم مطالعه، نقد علمی و بهره گیری از این میراث می تواند به توسعه هرچه بیشتر این حوزه های مطالعاتی یاری رساند.

فقدان این استاد ارجمند، بار دیگر اهمیت پاسداشت سرمایه های علمی کشور و ضرورت فراهم آوردن زمینه برای استمرار پژوهش، گفت وگوی دانشگاهی و انتقال تجربه به نسل های آینده را یادآور می شود. یاد و نام او می تواند انگیزه ای برای پیگیری همان رسالت علمی باشد که در طول دهه ها فعالیت خود دنبال کرد: شناخت دقیق تر سرزمین ایران، فهم عمیق تر تحولات پیرامونی و ارتقای دانش درباره جایگاه تاریخی و ژئوپلیتیکی کشور در جهان معاصر.

اینجانب، ضمن ابراز تأسف عمیق از درگذشت این استاد فرهیخته، این ضایعه را به خانواده محترم ایشان، استادان و پژوهشگران، همکاران دانشگاهی، شاگردان و همه علاقه مندان علم و فرهنگ ایران تسلیت عرض می کنم و از درگاه خداوند متعال برای آن مرحوم رحمت و مغفرت و برای بازماندگان و دوستداران ایشان صبر و شکیبایی مسئلت دارم.

یاد و نام دکتر پیروز مجتهدزاده در حافظه علمی ایران ماندگار خواهد ماند؛ میراث پژوهشی او پاس داشته خواهد شد و کوشش های چندین دهه ای اش در راه شناخت تاریخ، جغرافیا و جایگاه ایران، همچنان شایسته مطالعه، تأمل و بهره گیری نسل های آینده خواهد بود.

روح آن استاد فرزانه و ایران دوست، قرین رحمت الهی و یادش گرامی باد.»

این خبر توسط سایت خبرآنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : خبرآنلاین