هشدار نسبت به از دست رفتن توان تولید - رشد منفی تشکیل سرمایه به چه معناست؟

به گزارش سرویس اقتصادی خبر ناب به نقل از خبرآنلاین - بحرانی بودن اوضاع اقتصاد ایران نکته پنهانی نیست. تورم بالا، اشتغال ناچیز و رشد اقتصادی منفی به معنای وخیم بودن شرایط است اما وقتی شاخص های دیگری مانند نرخ سرمایه ثابت ناخالص هم به میان می آید، چشم انداز بهتری از آینده اقتصاد را می توان ترسیم کرد.

در این باره بانک مرکزی اعلام کرده که در ۱۴۰۴ سرمایه گذاری ثابت ناخالص نسبت به سال ۱۴۰۳ کاهش ۱۱.۳ درصدی داشته است. به زبان ساده تر یعنی در ۱۴۰۴ سرمایه گذاری ناخالص در کشور حدود ۱۲ کمتر از قبل شده است. این امر بیانگر آن است که اقتصاد ایران دچار روند استهلاک شده و این امر در میان مدت می تواند به نحو محسوسی رشد و توان تولید را هم کاهش دهد و توان صنعتی را کاهش خواهد داد.

وحید شقاقی، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی در این باره به خبرآنلاین توضیح داد: منفی ۱۱.۹ درصد شدن رشد سرمایه ثابت ناخالص به این معناست که اقتصاد در حال از دست دادن ظرفیت تولیدی آینده خود است. سرمایه گذاری ثابت ناخالص شامل هزینه برای ماشین آلات، تجهیزات، ساختمان، زیرساخت و سایر دارایی های مولد است؛ بنابراین وقتی این شاخص منفی می شود، یعنی بنگاه ها و دولت کمتر از قبل در ایجاد یا نوسازی ظرفیت تولید سرمایه گذاری می کنند.

او افزود: این فقط یک عدد مربوط به حساب های ملی نیست، بلکه نشانه ای است از اینکه اقتصاد در حال حرکت به سمت فرسودگی سرمایه، افت بهره وری و کاهش توان تولید در سال های پیش رو است. در چنین وضعی حتی اگر تقاضا هم احیا شود، سمت عرضه توان پاسخ گویی کافی نخواهد داشت و همین امر می تواند تورم را در آینده نیز بازتولید کند.

شقافی ادامه داد: از منظر نهادی و رفتاری افت شدید سرمایه گذاری معمولاً حاصل نااطمینانی بالا، بی ثباتی قیمتی، تلاطم ارزی، دشواری تأمین مالی، کاهش سودآوری فعالیت مولد و ضعف پیش بینی پذیری محیط کسب وکار است. سرمایه گذار زمانی منابع خود را در پروژه های بلندمدت قفل می کند که افق سیاستی، حقوق مالکیت، دسترسی به واردات واسطه ای، و ثبات نسبی اقتصاد کلان قابل اتکا باشد.

عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی تاکید کرد: وقتی این شرایط تضعیف می شود، سرمایه از فعالیت مولد فاصله می گیرد و به دارایی های نقدشونده تر، غیرمولدتر یا سفته بازانه تر پناه می برد. بنابراین، منفی شدن سرمایه ثابت ناخالص را باید یکی از هشداردهنده ترین علائم اقتصاد ایران دانست، زیرا نشان می دهد مسئله فقط افت رفاه امروز نیست، بلکه تضعیف بنیان های رشد فردا نیز در حال وقوع است.

متن کامل این گفتگو را در این جا می توانید بخوانید.