یادداشت - مدرسه ای که هیچ زنگ تفریحی ندارد

به گزارش سرویس اجتماعی خبر ناب به نقل از همشهری - هشمهری آنلاین: هفته مشارکت های اجتماعی فرصت خوبی است برای اینکه بار دیگر به نقش تشکل های اجتماعی و فعالیت های داوطلبانه در رشد فردی و اجتماعی انسان ها توجه کنیم؛ موضوعی که به باور من، بسیار فراتر از فعالیتی فوق برنامه یا تجربه ای جانبی در زندگیجوانان است و می تواند بستری برای تمرین همکاری با دیگران و ارتقای سرمایۀ اجتماعی تلقی شود.
تجربۀ شخصی من از کارهای داوطلبانۀ اجتماعی از دوران نوجوانی آغاز شد؛ از عضویت در مجلس دانش آموزی تا فعالیتدر سازمان های مردم نهاد اجتماعی و فرهنگی. در ادامۀ مسیر حرفه ای و طی پذیرش مسئولیت های گوناگون در حوزه جوانان، بارها دریافتم که بسیاری از مهارت های مدیریتی، ارتباطی و اجتماعی که امروز از آنها بهره می برم، ریشه در همان کارهای داوطلبانۀ اجتماعی در سال های قبل دارند. مهارت هایی همچون کار گروهی، گفت وگو و تعامل مؤثر، شبکه سازی، حل مسئله، و مسئولیت پذیری بیش از آنکه در محیط های آموزش رسمی فراگرفته شوند، برآمده از تجربیات زیستۀ ما در عرصۀ فعالیت های اجتماعی هستند، به طوری که می توان گفت تشکل های اجتماعی مدارس واقعی زندگی هستند و می توانند ما را برای ورود به زندگی، آنگونه که به واقع هست، آماده کنند. در چنین فضاهایی است که نوجوانان و جوانان یاد می گیرند با «دیگری» مدارا کنند؛ دیگری را ببینند و بشنوند؛ با او همکاری کنند؛ و نه تنها دیدگاه های متفاوت را تحمل کنند که «اصل تفاوت» را بپذیرند و به رغم تفاوت ها با هم برای تحقق هدفی مشترک همکاری کنند و در صورت شکست، بدون آنکه یکدیگر را مقصر بشمارند، مسیر خود را دوباره و اینبار غنی تر از قبل از سر گیرند. این ها مهارت هاییهستند که شاید در هیچ کلاس و دوره ای به اندازۀ تجربه واقعییک فعالیت اجتماعی آموخته نشوند.
امروز اما با جامعه ای مواجهیم که تکنولوژی بخش بزرگی از زندگی نوجوانان و جوانان را دربرگرفته است. خانواده ها نیزبیشتر به سمت تک فرزندی و سبک های زندگی فردمحور حرکت کرده اند و حتی در حوزۀ ورزش، فعالیت های انفرادی در بسیاریاز موارد بیشتر از فعالیت های گروهی مورد توجه قرار می گیرند. در چنین شرایطی، تجربه کار جمعی و حضور در تشکل هایاجتماعی دیگر صرفاً انتخابی فردی نیست؛ بلکه نوعی ضرورت برای پرورش نسلی توانمند، مسئولیت پذیر و برخوردار از مهارت های اجتماعی به شمار می آید.
از این منظر، می توانم به خانواده ها پیشنهاد کنم در کنار برنامه ریزی برای کلاس ها و دوره های آموزشی برای فرزندانشان، زمینۀ مشارکت آنان در فعالیت های اجتماعی، داوطلبانه و عام المنفعه را نیز فراهم کنند.


گرچه حضور داوطلبانه در تشکل ها و گروه های اجتماعی ممکن است به دریافت گواهینامه یا مدرک رسمی نیانجامد اما می توانددستاوردی به مراتب ماندگارتر به همراه داشته باشد، همچوناعتمادبه نفس، تاب آوری، مسئولیت پذیری، مهارت های ارتباطی، قدرت کار گروهی و توانایی ساختن شبکه ای از ارتباطات انسانیکه هم به لحاظ توسعۀ فردی و هم توسعۀ اجتماعی دارای اهمیت هستند.
تجربه من نشان داده است افرادی که سابقۀ فعالیت در تشکل هایاجتماعی دارند، در بسیاری از موارد در مسیرهای شغلی و مدیریتی موفق تر عمل می کنند؛ چه در بخش خصوصی و چه در دستگاه های دولتی. دلیل این امر روشن است؛ آنها پیش از ورود به محیط های رسمی کار این فرصت را داشته اند که همکاری با دیگران، تقسیم وظایف، مدیریت تعارض ها، شبکه سازی و توسعۀ سرمایۀ اجتماعی، و حرکت برای تحقق هدفی مشترک را در محیط های واقعی تمرین کنند.
امیدوارم هفته مشارکت های اجتماعی فرصتی برای بازنگری در نگرش جامعه نسبت به ارزشمندی فعالیت های اجتماعی داوطلبانه و کنشگران این حوزه باشد تا همان گونه که به موفقیت های علمی جوانان بها می دهیم، تلاش های جوانانی را که سال ها از وقت خود را بدون چشمداشت مادی صرف حل مسائل اجتماعی، خدمت به جامعه و پیشبرد فعالیت های جمعی کرده اند، به رسمیت بشناسیم و به این موضوع قائل باشیم که همانطور که «نخبۀ علمی» وجود دارد، «نخبۀ اجتماعی» نیز هست؛ جوانی که شاید مدال علمی بر سینه نداشته باشد، اما توانسته است با مسئولیت پذیری، گروهیاز افراد را برای حل مسئله ای اجتماعی کنار هم جمع کند و اثریواقعی و پایا در جامعه بر جای گذارد.
امیدوارم روزی فعالیت های اجتماعی داوطلبانه و کنشگران این عرصه در جامعه و در نظام ارزیابی اجتماعی جایگاه واقعی خود را به دست آورند و سابقه فعالیت های اجتماعی داوطلبانه، همانند دیگر دستاوردهای علمی و حرفه ای، به عنوان سرمایه ایارزشمند برای آینده جوانان دیده شود.
هفته مشارکت های اجتماعی، فرصتی است برای قدردانی از همه کسانی که بخشی از عمر و توان خود را برای «دیگران» و ساخت «جامعه» هزینه کرده اند؛ جامعه ای پویا و توسعه یافته که قطعاً نیازمند مشارکت شهروندانی به لحاظ اجتماعی مسئولیت پذیر و دغدغه مند است.

اعظم کریمی
فعال اجتماعی و مدیرکل طرح های ملی و فراگیر جوانان

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین