پدیده اسرارآمیز جنوبگان - هر روز 80 گرم طلا به آسمان می رود!

به گزارش سرویس مجله خبر ناب به نقل از همشهری - همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: وقتی صحبت از آتشفشان ها به میان می آید، معمولا گدازه، خاکستر و فوران های مرگبار نخستین تصاویری هستند که به ذهن می رسند؛ اما در دورافتاده ترین نقطه جنوبگان، آتشفشانی فعال وجود دارد که سال هاست پدیده ای متفاوت را رقم می زند و هنوز هم دانشمندان نتوانسته اند راز آن را به طور کامل کشف کنند.

آتشفشان «اِربِس» که در جزیره راس و حدود هزار و ۳۵۰ کیلومتری قطب جنوب قرار دارد، جنوبی ترین آتشفشان فعال جهان به شمار می رود. این آتشفشان دارای یکی از معدود دریاچه های دائمی گدازه روی زمین است و به طور مداوم گازهای آتشفشانی را به جو منتشر می کند.

دانشمندان در جریان بررسی همین گازها، دهه ها پیش به کشفی غیرمنتظره دست یافتند؛ ذرات میکروسکوپی طلای خالص که همراه با گازهای خروجی از دهانه آتشفشان به هوا راه پیدا می کنند. بر اساس پژوهشی که سال ۱۹۹۱ منتشر شد، آتشفشان اربس روزانه حدود ۸۰ گرم گرد طلای میکروسکوپی را آزاد می کند و این ذرات را تا فاصله ای نزدیک به هزار کیلومتر و شاید حتی دورتر، پراکنده می سازد.

با وجود آنکه وجود مقادیر اندکی طلا در گازهای برخی آتشفشان های دیگر مانند کیلاویا در هاوایی، اتنا در ایتالیا، آگوستین در آلاسکا و ال چیچون در مکزیک نیز گزارش شده است، اربس تنها آتشفشانی است که ذرات طلای خالص و بلوری را به این شکل وارد جو می کند.

بزرگ ترین پرسش دانشمندان، نحوه جدا شدن طلا از مواد مذاب درون زمین است. پژوهشگران معتقدند طلا برخلاف آب تبخیر نمی شود، زیرا نقطه جوش آن بسیار بالاتر از دمای گدازه های آتشفشانی است. بر همین اساس، احتمال می دهند این فلز در ترکیبات فرار حاوی کلر یا گوگرد حل شود و همراه با گازهای داغ از دهانه آتشفشان خارج شود.

گروهی از پژوهشگران مؤسسه فناوری معدن و فناوری نیومکزیکو برای بررسی این پدیده، نمونه هایی از برف اطراف دهانه، ستون گازهای خارج شده از دریاچه گدازه و حتی هوای لایه های پایینی جو جنوبگان را تا فاصله هزار کیلومتری از آتشفشان جمع آوری کردند. در تمام این نمونه ها، ذرات بسیار ریز طلای خالص مشاهده شد.

تصاویر ثبت شده با میکروسکوپ الکترونی نشان داد این ذرات، برخلاف انتظار، به صورت بلورهایی منظم، چندوجهی و تقریباً هندسی شکل گرفته اند و اندازه برخی از آن ها به حدود ۶۰ میکرومتر می رسد.

پژوهشگران برای توضیح این پدیده چند فرضیه مطرح کرده اند. یکی از این فرضیه ها، تشکیل بلورهای طلا هنگام سرد شدن گازهای آتشفشانی را مطرح می کند. فرضیه دیگری نیز شکل گیری تدریجی بلورهای طلا روی پوسته سطح دریاچه گدازه و انتقال آن ها به وسیله گازهای صعودکننده را محتمل می داند.

با وجود گذشت بیش از سه دهه از انتشار نخستین نتایج این پژوهش، هنوز هیچ یک از این فرضیه ها به طور قطعی تأیید نشده است. به همین دلیل، آتشفشان اربس همچنان یکی از اسرارآمیزترین پدیده های زمین شناسی جهان به شمار می رود؛ آتشفشانی که هر روز برف های جنوبگان را با ذراتی از طلای خالص غبارآلود می کند.

این خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.

منبع : همشهری آنلاین